బాల్యం నుంచే చిత్రకళలో అద్భుతమైన నైపుణ్యం కనపర్చేవాడు. కాన్వాస్ మీద అతడు వేసిన చిత్రాలు చూసి, ఎంతోఅనుభవం ఉన్న చిత్రకారులే ఆశ్చర్య పోయేవారు.అసూయ పడేవారు కూడా.
అతడి పేరు ప్రఖ్యాతులు ఆ దేశపు రాజు గారిక్కూడా తెలిశాయి.వెంటనే ఆ చిత్రకారున్ని తన ఆస్థానానికి పిలిపించాడు."నీ గురించి విన్నాను.చిత్రాలు వేయటం లో నీ ప్రతిభ, సామర్ధ్యం గురించి తెలుసుకున్నాను.ఎంతటి అసాధ్యమైన చిత్రాన్ని అయినా అలవోకగా,అవలీలగా,అత్యద్భుతం గా కాన్వాస్ మీద సృష్టించగల వన్న నమ్మకం తో నీకొక పని అప్పచేపుతున్నాను. నువ్వు నాకు ఒక చిత్రం ని వేసి పెట్టాలి. అది నీవల్లే సాధ్యం అవుతుంది."
"అలాగే మహారాజా! ప్రయత్నిస్తాను."వినయం గా అన్నాడు చంద్ర వర్మ.
"చెప్పండి.నేను వేయాల్సింది తమరి చిత్రమేనా?"
"కాదు."రాజు చెప్పాడు."నువ్వు భగవంతుడి చిత్రాన్ని వెయ్యాలి."
"ఏమిటి మీరు అడుగుతున్నది?"ఆశ్చర్యం తో నోరు తెరిచాడు చంద్రవర్మ.
"నువ్వు సరిగ్గానే విన్నావు."రాజు చెప్పాడు."నువ్వు దేవుడి చిత్రపటాన్ని వేసి నాకు చూపించాలి."
"కాని...ఇదెలా సాధ్యం మహారాజా?"
"అది నాకు తెలీదు ఎందుకంటే, నేను చిత్రకారుడిని కాను.నువ్వు ఇంతవరకు చిత్రాలు ఎలా వేస్తూ వచ్చావో,అలాగే ఇదీను."
"కాని,మహారాజా, నేను చిత్రాలు వేసేందుకు నా చుట్టూ ఉన్న మనుషులలో నించే నాకు పనికొస్తారనుకున్నవారిని ఎంచుకుని వారి శరీరాకృతి, ముఖ కవళికల నించి స్ఫూర్తి పొంది చిత్రాలు వేస్తున్నాను."
"మరింకేం?నీకు కోరినంత ధనం ఇస్తాను.కావాల్సినంత సమయం తీసుకో.నీ ఇష్టం. దేశం అంతా తిరిగి అన్వేషించు.దేవుడి చిత్రపటం ని తయారు చేయటానికి నీకు స్ఫూర్తి నివ్వ గల మనిషిని వెతికి పట్టుకో. ఎక్కడో ఉండే ఉంటాడు.ఆ రూపానికి నీ సృజనాత్మకతని, జోడించి ..కాన్వాస్ మీద కుంచె తో భగవంతుడి రూపాన్ని ఆవిష్కరించు.నీకు ఆ సర్వేశ్వరుడే సాయం చేస్తాడు.వెళ్ళు.పని మొదలు పెట్టు. ఇది నా ఆజ్ఞా."అంటూ చిత్రకారుడిని శాసించాడు రాజు.
చిత్రకారుడు అన్వేషణ మొదలు పెట్టాడు. ముందుగా దేవుడి స్వరూప స్వభావాల గురించి తనదంటూ ఒక అభిప్రాయం ఏర్పరచుకోవటానికి వేదాలు చదివాడు. పురాణ గ్రంధాలు,ఉపనిషత్తులు ...వేటినీ వదల్లేదు.దేవాలయాలన్నీ తిరిగి దేవతా మూర్తుల విగ్రహాలని, మూల విరాట్టు లని సందర్శించాడు. ఆ విధం గా జ్ఞాన సంపద పెరుగుతున్న కొద్దీ, అతని లో అశాంతి ఎక్కువ అవసాగింది. మనసులో శూన్యత పేరుకో సాగింది.ఒక దశలో నిరాకారుడు,నిర్వికల్పుడూ , సర్వాంతర్యామి అయిన భగవంతుడిని సాకారుడిగా కాన్వాసు మీద కుంచెతో నిలబెట్టటం అనేది ఇక తన వల్ల కాదేమో అని మధన పడ సాగాడు.
దేవుడి గురించి తను చదివి తెలుసుకున్నదంతా ఒక అవ్యక్త మైన అప్రకటితమైన,అస్పష్టమైన స్వరూపాన్నే ఇస్తోంది.
ఇప్పుడు తనకి తన మెదడు లో నిక్షిప్తమైన ఆకారానికి స్ఫూర్తి నిచ్చే మానవ మూర్తి(మోడల్) కావాలి.
దేశాటన మొదలు పెట్టాడు.రోజులు వారాలై,నెలలై,సంవత్సరాలు గడిచాయి.
అయినా పట్టు వదలలేదు. తను బయలుదేరిన చోటికి...తన ఊరికి తిరిగి వచ్చాడు.
ఆ రోజు దేవుడు ఆశీర్వదించాడు.
నగర వీధుల్లో అన్యమనస్కం గా నడుస్తున్న అతనికి గాలిలో ఎగిరొచ్చిన బంతి తగిలి కింద పడింది. అప్రయత్నంగానే కిందకి వంగి బంతి చేతిలోకి తీసుకున్నాడు. ఇంతలో...
"ఏయ్! ఇదుగో!...మరేమో, ఆ బంతి నాది. ఇచ్చెయ్యి." అన్నాడు అక్కడికి పరిగెత్తుకొచ్చిన పిల్లవాడు. పది..లేదా పన్నెండేళ్ళ వయసుంటుంది వాడికి.
అలాగేనని తలూపి చిర్నవ్వు తో బంతి అందిచ్చాడు. అందిస్తూ ఆ పిల్లవాడి ముఖం లోకి చూసాడు. బాలుడు కూడా అతనికేసే చిరునవ్వుతో చూసాడు.
అంతే! అతని భ్రుకుటి ముడిపడింది.నమ్మలేని దృశ్యాన్ని చూస్తున్నట్టు గా అతని కళ్ళు పెద్దవయ్యాయి.మస్తిష్కం లో మెరుపులు మెరిసాయి.దేవుడిని ప్రస్తుతించే శ్లోకాలు,సూక్తాలు,స్తోత్రాలు, అన్నింటినీ రంగరించి, ముద్దగా చేసి, ఆ ముద్దకి మానవాకృతి కల్పించి ప్రాణం పోస్తే ఎలా ఉంటుందో, అలా తనముందు నిలబడి ఉన్న బాలుడిని చూసి చిత్రకారుడి ఒళ్ళు పులకరించింది.
"ఎవరి పిల్లవాడివి నువ్వు? "లేని కోపం నటిస్తూ అడిగాడు."బంతి తో ఎంత గట్టి గా కొట్టావో తెలుసా? మంచి పిల్లలు ఇలా వీధిలో అల్లరి చెయ్యచ్చా?"
బాలుడు బిక్కమొహం వేసాడు."కావాలని బంతి విసరలేదు. తప్పే! బంతి ఇచ్చెయ్యండి."
పిల్లవాడితో ఎంతసేపు మాట్లాడినా అతనికి తనివి తీరటం లేదు."బంతి తిరిగి నీకివ్వాలంటే, ఒక షరతు. నేను చెప్పినట్టు చెయ్యాలి. మరి...చేస్తావా?"అడిగాడు చిత్రకారుడు.అలాగేనని తలూపాడు పిల్లవాడు.
"నువ్వు నాతో పాటు మా ఇంటికి రావాలి.వచ్చాక నేను చెప్పిన చోట కదలకుండా నిల్చోవాలి."
"ఎందుకలా నిల్చోవాలి? కొడతారా?" ఏడుపు ముఖం వేసి అడిగాడు బాలుడు.
"లేదు..లేదు. నిన్ను కొట్టను."దగ్గిరికి తీసుకుని బుగ్గలు నిమురుతూ చెప్పాడు."నువ్వు నేను చాలు అని చెప్పేంతవరకు కదలకుండా నిలబడితే, నేను నీ బొమ్మ కాన్వాసు మీద వేసుకుంటాను. నా పని అయ్యాక,బంతే కాదు... నీకు బోలెడు కానుకలిస్తాను.నువ్వు తిన్నన్నిపళ్ళు,తిను బండారాలు కొని పెడతాను."
"సరే అయితే!వస్తాను."ఒప్పుకున్నాడు బాలుడు.
ఆనందం పట్టలేక ఆ బాలున్ని ఎత్తుకుని తన ఇంటి వైపు దారితీశాడు చంద్ర వర్మ.
అన్వేషణ ముగిసింది.సృష్టికర్త ని కాన్వాస్ మీద సృష్టించే యజ్ఞం మొదలైంది.
బాలుడిని తనకు కావలసిన రీతిలో, భంగిమల్లో చూసుకుంటూ ఉద్వేగాన్ని అణుచుకుంటూపని పూర్తిచేసాడు.పిల్లవాడికి కానుకలు,తినుబండారాలు ఇచ్చి సంతోషపెట్టి పంపించివేసాడు.
మరి కొన్ని రోజులు నిద్రాహారాలు మాని శ్రమించాడు. మామూలుగా తను రూపొందించే చిత్రాల పరిమాణాన్ని మించి ఎన్నో రెట్లు పెద్దగా ఉన్న చిత్రపటాన్ని ఆవిష్కరించాడు. ఎంతయినా భగవంతుని రూపం కదా! కొంచెం దూరం లో నిలబడి ఒక్కసారి స్వహస్తాలతో తీర్చి దిద్దిన భగవత్ స్వరూపాన్ని తనివి తీరా చూసుకున్నాడు. ఆనందం పట్టలేక వెక్కి వెక్కి ఏడ్చాడు.
రాజు గారి అభీష్టం నెరవేరింది.
చిత్రకారుడు రచించిన భగవంతుని చిత్రం ముందు రాజు గారితో పాటు ప్రజలంతా మోకరిల్లారు.చిత్రపటం రాజు గారి పూజా మందిరం లో భద్రపరచబడింది
******
కాలచక్ర భ్రమణం లో కొన్ని సంవత్సరాలు గడిచాయి. దేశం లో పెను మార్పులు చోటు చేసుకున్నాయి. బ్రిటిష్ వాళ్ళు దేశాన్ని ఆక్రమించుకున్నారు.
రాజు గారు మరణించారు. యువరాజు ని తమ ప్రతినిధి గా బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ప్రకటించి సింహాసనం మీద కూర్చో పెట్టింది.కాలక్రమేణా యువరాజా వారికి పాశ్చ్యాత్య నాగరికత మీద వ్యామోహం పెరిగింది.
రాజు గారు జీవించి ఉన్నంత కాలం చిత్రాలు వేసినా వెయ్యకపోయినా ప్రభుత్వ ఖజానా నుంచి చంద్రవర్మ కు ప్రతి నెలా ధనం అందుతుండేది
కళల పట్ల, కళా కారుల పట్ల ఏమాత్రం గౌరవం లేని యువరాజు ఒక రోజు చిత్రకారుడిని దర్బార్ కి పిలిపించాడు.
"మా పూజా మందిరం లో ఉన్న, భగవంతుని చిత్రాన్ని వేసింది నువ్వేనని విన్నాను.మా తండ్రి గారి కోరిక మేరకే ఆ చిత్రాన్ని వేసావని మాకు తెలుసు.
కాని ఆ తర్వాత మీరు వేసిన చిత్రాలు ఏవీ మా ఆస్థానానికి చేరలేదు. కారణం ఏమిటో మాకు తెలియాలి." చంద్ర వర్మ అన్యమనస్కం గా జవాబిచ్చాడు." తెలీదు మహారాజా!ఒకవేళ కారణం ఉన్నా అదేమిటో నాకు బోధ పడటం లేదు.భగవంతుని చిత్రపటం వేసిన తర్వాత నాలో స్తబ్ధత, శూన్యం ఆవరించింది. తెలీని అశక్తత నన్ను వెంటాడుతోంది. కాన్వాస్ మీద ఏమి వేసినా నాకు అసంపూర్తి గానే కనిపించి...."
"ఇక చాలు! ఆపు!!" గర్జించాడు యువరాజు."ఎవరిక్కావాలి నీ పనికిమాలిన గోడు? కేవలం ఒక చిత్ర పటాన్ని ఆవిష్కరించి మా తండ్రి గారి ఆదరణ పొందావు.
అంతమాత్రాన శేషజీవితమంతా కాలుమీద కాలు వేసుకుని ప్రభుత్వ ఖజానా నుంచి ధనం తీసుకుంటూ గడిపేద్దామని భావిస్తున్నావేమో! అది ఎప్పటికీ కుదరదు. నిష్క్రియా పరులకి నా దర్బార్ లో చోటు లేదు."అని హుంకరించాడు యువరాజు. సింహాసనం పక్కనే కూర్చుని ఉన్న బ్రిటిష్ గవర్నరు యువరాజు కేసి చూసి చిర్నవ్వు తో అన్నాడు."వెల్ సెడ్... యువర్ హైనెస్!"
చిత్రకారుడు నిస్తేజం గా గాజు కళ్ళతో శూన్యం లోకి చూస్తూ నిలబడ్డాడు.
అతడి మౌనం యువరాజు కి మరింత ఆగ్రహం తెప్పించింది.భటుల వైపు చూసి ఏదో సైగ చేయబోయే లోపల బ్రిటిష్ గవర్నరు వారించాడు. ప్రశ్నార్ధకం గా తనవైపు చూసిన యువరాజు ని సమీపించి చెవిలో ఏదో చెప్పాడు ఆ బ్రిటిష్ ప్రతినిధి.
యువరాజు చిత్రకారుడి వైపు చూసి వ్యంగ్యం గా నవ్వి అన్నాడు."సరే!నిన్ను క్షమించి వదిలేస్తాను.చిత్రకారుడివి కదా!అయితే ఓ షరతు. గతం లో భగవంతుడి చిత్రాన్ని వేసి మా తండ్రి గారిని మెప్పించావు. రాజ దర్బారు లో గౌరవం,మన్నన పొందావు."
చిత్రకారుడు వింటున్నాడు."అలాగే, ఇప్పుడు మేము ఆజ్ఞాపించిన విధం గా...నీవు గతం లో వేసిన భగవంతుని చిత్రం కంటే పెద్ద తైల వర్ణ చిత్రాన్ని వేసి తీసుకు రా.ఆ చిత్రం వయో,భాషా,బేధం లేకుండా అందర్నీ అలరించాలి. నన్ను మెప్పించాలి. అప్పుడే నిన్ను ఆస్థానం లో కొనసాగనిస్తాను.నీకు మునుపటిలా సకల గౌరవ మర్యాదలు జరుగుతాయి."
"కృతజ్ఞుడిని యువరాజా!" సభలో మోకరిల్లి చేతులు జోడించి అన్నాడు చిత్రకారుడు."నేను ఏ చిత్రం వేసి తమర్ని ఆనంద పరచాలో ఆజ్ఞాపించండి."
యువరాజు విజయసూచకం గా మందహాసం చేసి బ్రిటిష్ ప్రతినిధి కేసి చూసాడు.
అతడు తలపంకించి "కానీ!"అన్నట్లు గా చెయ్యి ఊపాడు.
యువరాజు చెప్పాడు."నువ్వు భగవంతుడి ని కాన్వాస్ పై సృష్టించి, ఏ చిత్రకారుడు చెయ్యని సాహసం చేసావు. ఇప్పుడు దానికి పూర్తి విరుద్ధమైన ప్రతిసృష్టి చెయ్యాలి."
చిత్రకారుని కనుబొమలు ముడిపడ్డాయి. యువరాజు కేసి ప్రశ్నార్ధకం గా చూసాడు."దైవానికి విరుద్ధమైనది ఈ జగత్తు లో ఏముంది యువరాజా?"
"ఈ విశ్వం లో ప్రతి విషయమే కాదు...మానవుని మనుగడ కూడా పరస్పర వైరుధ్యాలతో నిండిఉన్న విషయం చిత్రకారుడి వైన నీకు తెలియదా?"వ్యంగ్యం గా అడిగాడు యువరాజు."పగలు-రాత్రి,సుఖ-దుఖాలు,ప్రేమ-ద్వేషాలు, సంతృప్తి-అసంతృప్తి, ఆశ-నిరాశ...ఇవన్నీ పరస్పర వైరుధ్యాలే కదా! అలాగే, భగవంతునికి వ్యతిరేకమైన, విరుద్ధమైన, వ్యతిరేకమైన శక్తినే, సాకారం చేసి,నీ మేధస్సుని,సృజనాత్మకతని పదును పెట్టి, కాన్వాస్ మీద సృష్టించు.అర్ధమైందా!
దైవాన్ని చిత్రం గా వేసిన నువ్వు ఇప్పుడు దయ్యాన్ని చిత్రం వేసి చూపించాలి."
ఉలిక్కిపడ్డాడు చిత్రకారుడు. యువరాజు వంక,గవర్నర్ వంక అయోమయం గా చూడసాగాడు.వారిద్దరూ అతడిని హేళన గా చూసి నవ్వారు.
బ్రిటిష్ గవర్నరు చేతిని దర్బార్ లో వారందరి కేసి ఊపుతూ వ్యంగ్యం గా అన్నాడు."లుక్! హి నోస్ ఓన్లీ ఎబౌట్ గాడ్! నెవెర్ హెర్డ్ అబౌట్ డెవిల్!హ్హ హ్హా హ్హా"
దర్బార్ లో ఆంగ్ల భాష తెలిసిన వాళ్ళు నవ్వారు.. నవ్వకపోతే రాజా వారిక్కోపం వస్తుందేమోనని. వాళ్ళని చూసి ఇంగ్లీషు రానివాళ్ళు కూడా నవ్వారు.
అంతవరకూ నిర్లిప్తత, నిరాసక్తత, శూన్య మస్తిష్కం తో నిస్తేజం గా తలవంచుకుని నిలబడి ఉన్న చిత్రకారుడు నిటారు గా అయ్యాడు. తలెత్తి రాజావారి వంక, గవర్నర్ వంక సూటి గా చూసాడు. అతని కళ్ళల్లో జీవం, ముఖం లో ఆత్మవిశ్వాసం ప్రతి బింబించాయి.
"మీ అభిలాష తప్పకుండా నెరవేరుతుంది మహారాజానేను మీరు చెప్పిన విధం గా దైవత్వానికి, దేవుని శక్తి కి పూర్తి విరుద్ధమైన వ్యతిరేక శక్తి కి అస్తిత్వం కల్పించి కుంచెతో కాన్వాస్ మీద సృష్టించి మీకు సమర్పించుకుంటాను. ఇది నా ప్రతిజ్ణ "
రాజు గారు,బ్రిటిష్ గవర్నరు దేదీప్య మానం గా వెలిగిపోతున్న చిత్రకారుని ముఖం చూసి నోరు తెరుచుకుని ఉండిపోయారు.వారిద్దరికీ తీవ్రమైన ఆశాభంగం కలిగింది. ముందుగా తేరుకున్న రాజా వారు మారుతున్న గవర్నర్ ముఖ కవళికలని చూస్తూ చెప్పాడు."మాటలతో మమ్మల్ని మభ్యపుచ్చటం కాదు. నువ్వు చేయాల్సిన పని ఈ క్షణం నుంచే మొదలైందని తెలుసుకో. నువ్వు విఫలమైన నాడు నీకు శిక్ష తప్పదని గుర్తుంచుకో."
"మహాప్రసాదం. పని ఎప్పుడో మొదలైంది మహారాజా...మీరు నన్ను దర్బారుకు రమ్మని నాకు ఎప్పుడైతే ఆజ్ఞాపించారో, ఆ క్షణం నుంచే భగవంతుడు పని మొదలు పెట్టాడు.నేను కాదు. నేను నిమిత్త మాత్రుణ్ణి."
"చాలు.ఆపు నీ అహంకారం! కళాకారుల మని విర్రవీగే మీలాంటి వాళ్ళ ని ఎలా కట్టడి చేయాలో నాకు తెలుసు.రోజులు,నెలలు,సంవత్సరాలు కాలం గడిపేసి ఆ తరువాత ఏదో చిత్రాన్ని గీసేసి అదేదో కళాఖండ మని నమ్మించే ప్రయత్నం చేస్తే దానికి తగ్గ ఫలితం అనుభవిస్తావు."
"తెలుసు మహారాజా! కాని మీకా అవకాశంరాదు...రానివ్వను.ఎందుకంటే,భగవంతుని విరాట్ స్వరూపాన్ని అవగాహన చేసుకోవటానికి వేదాలు,రుక్కులు,సూక్తాలు,పురాణాలు, ఉపనిషత్తులను చదివి జీర్ణించుకున్ననాకు ఈసారి అంత శ్రమ పడనక్కర్లేదని తెలిసిపోయింది. నాకిప్పుడు కావాల్సిందల్లా, నేను వేయాల్సిన చిత్రానికి ప్రాణ ప్రతిష్ట చెయ్యటానికి ఖచ్చితం గా సరిపోయే మానవ మూర్తి కావాలి. అంతే!"
"ఓహో!అయితే వేదాలు,పురాణాలు,వగైరాలన్నీ చదివానన్న అహంకారం తో
విర్రవీగుతున్నావన్న మాట!" వ్యంగ్యం గా అన్నాడు బ్రిటిష్ ప్రతినిధి.అతడు ఇంగ్లీష్ లో మాట్లాడినది దుబాసి చిత్రకారుడికి తెలుగులో తర్జుమా చేసి చెపుతున్నాడు.
బ్రిటిష్ ప్రతినిధి తిరిగి హేళనగా అన్నాడు."ఇంకేం..నువ్వు వేయాల్సిన "డెవిల్" చిత్రం కోసం మళ్ళీ వేదాలు,ఉపనిషత్తులు,పురాణాలు,సూక్తులూ మళ్ళీ చదవటం మొదలుపెట్టు."
"మీ సలహాకి కృతజ్ఞుణ్ణిఆ గ్రంధాలన్నీ,దేవుణ్ణి తెలుసుకో టానికే ఉపకరిస్త్తాయి.
ఇకపోతే, దయ్యాన్నిఅదే..మీ భాషలో డెవిల్ ని తెలుసుకోటానికి ఒక్క బైబిల్ ని చదివితే చాలు. వస్తాను." అని వెనక్కు తిరిగి సభ నించి నిష్క్రమించాడు.
చిత్రకారుడు చెప్పిన ది దుబాసి ఇంగ్లీష్ లోకి తర్జుమా చేసి చెప్పేసరికి, బ్రిటిష్ ప్రతినిధి కి నసాళం అంటి నిలువు గుడ్లు పడ్డాయి. రాజా వారికైతే,ముఖాన కత్తి వాటుకి నెత్తురు చుక్క లేదు. అంతలోనే తేరుకున్న యువరాజు ఆగ్రహం తో చంద్రవర్మ ని బంధించమని సభలో ఉన్న రాజ భటులకి ఆజ్ఞా పించ బోయెం తలో రాజమాత అతన్ని వారించింది.శాంత స్వరం తోకుమారునికి ఇలా చెప్పింది."తొందర పడకండి యువరాజా!చంద్రవర్మ మిమ్మల్ని దిక్కరించినట్టుగా భావించకండి.నిజానికి మీరు,మీ బ్రిటిష్ మిత్రుడు ఇద్దరూ కలిసి అతన్ని, అనితరసాధ్యమైన అతని కళని హేళన చెయ్యబోయి మిమ్మల్ని మీరే అవమానించు కున్నారు. మీరు అతని జీవితానికే సవాలు గా నిలిచే కార్యం ని అప్పగించారు.అతడు విఫలుడైన రోజున ఏ దండన విధించినా సమంజసమే.
ఈ లోపలే ఆవేశపడి ప్రజా వ్యతిరేకతని, పాపాన్ని మూట గట్టు కోవద్దు."
"కాని, అతడు ఒక పౌరుడి గా రాజసభలో క్రమశిక్షణ ని ఉల్లంఘించాడు."బ్రిటిష్ దొర వారు ఉడికిపోతూ చెప్పారు.
"లేదు!" ఖంగుమని మోగింది రాజమాత కంఠం."కళాకారులకి,వారి కళా రూపాలకి, ఎవరైనా తలవంచాల్సిందే!ప్రపంచం లోనే నాగరికులమని చెప్పుకునే మీకు ఈమాత్రం తెలియదా!క్రమశిక్షణ అంటే కనపడిన ప్రతివారినీ క్రమం గా శిక్షిస్తూ పోవటం కాదని తెలుసుకోండి.అంతేకాదు...క్రమశిక్షణ రాజ్యమేలే చోట సృజనాత్మకత కుక్క చావు చస్తుంది."అని చంద్రవర్మ కేసి చూసి మీరిక వెళ్ళొచ్చు అన్నట్టు గా వినయం గా చేతులు జోడించింది రాజమాత.
సభలో హర్షధ్వానాలు మారు మోగాయి.
